Mens en maatschappij - een bijdrage van William Ledent

 66jr., levenslang ‘militant' en het einde van deze maatschappelijke loopbaan valt samen met een situatie van crisis, waarbij onvermijdelijk vragen opborrelen maar ook en nog sterker, opgestapelde ‘bevindingen' opgedane zekerheden, feitelijkheden, die een vertrekpunt kunnen zijn voor verder inzicht, begrip en actie. Ziehier een samenvattend overzicht:

[Proloog>

Levenslang 'militant' en met de crisis  ~en natuurlijk al een hele tijd ervoor~  niet alleen de zekerheid maar ook het ‘bewijs' van nul resultaat, ‘verloren moeite', althans vanuit het maatschappelijk standpunt bekeken dan toch; natuurlijk niet op persoonlijk vlak, dat was ‘leren'.

[Inzoeming1>

Klimaat, milieu, uitgelokte terror en war on terror, speculering op grondstoffen en voedsel, toenemende  armoede en ongelijkheid, schijnwelvaart en schijndemocratie met de daarbij behorende instand-houdende instellingen op het hoogste niveau (VN, IMF, WTO, WB,...), politieke en financiële arrogantie in de hoogste graad op wereldschaal . . . het hoeft geen betoog. En natuurlijk is dat alles in specifieke vormen terug te vinden in de lagere niveaus van het zielenloos EUropa, waar het discours van een welvaarteconomie nog steeds weergalmt, goed ingekapseld in een mediacircus, terwijl tegelijk stap na stap alle fundamenten van welvaart of sociale inslag worden belaagd en verzwakt.

Bij dit fiasco van wereldwijd ‘het establishment' ~regeringen, globalisering, internationale instellingen, you name it~  kan men niet anders dan het fiasco voegen van decennialange maatschappelijke strijd en dus van de talloze ‘mensen&bewegingen' ‘stromingen', zeg de ‘hervormers,' die zich decennia lang en met  honderden-duizenden tegelijk ook zogenaamd tegen deze  gang van zaken en  voor  ‘verandering' ingezet hebben. De radicale/revolutionaire als de parlementaire, als de nog ‘zachtere' drukkingsgroepen en ongeacht de naam of ‘kleur', de oudere of de nieuwere.

Tonnen papier, studies, vergaderingen, voorstellen, activiteiten, petities, amendementen...

Een resultaat verre van proportioneel met de geleverde inspanningen, het is voor het overgrote merendeel papier gebleven ook al heeft het heel wat ‘carrières' gevuld.

In het bijzonder past hier de  vermelding van het zogenaamde middenveld, ‘het kloppend hart van de samenleving'; slecht ziend en slecht horend. Promiscuïteit met materiële voordelen en met ‘de macht', steeds handen en voeten gebonden aan verdoken en verzuilde belangen - die overigens volgens bepaalde professoren ‘al lang niet meer bestaan'. Een indrukwekkend palmares van lichtzinnigheid, profitariaat, monumentale blunders. Geen ruggegraat! Een hoop verloren generaties, inclusief de 1960tigers, waarbij het meest opvalt wat er van die ‘verworden' is, maar niet alleen zij. . .

Bovendien zijn vele van deze bewegingen slechts een susser-uitlaatklep en een uithangbord van schijnbare democratie voor zichzelf of ‘het land'; decennialang een schamelijke 0,3% hulp of minder voor ontwikkelingshulp en 11.11.11, en gelijksoortigen mochten/mogen nog steeds vrijelijk ageren voor  méér en andere dergelijke voorgespannen wortelen... Een  onooglijke klucht, tegelijk een welkome schaamlap voor de overgrote meerderheid. Democratie, rechtvaardigheid, billijkheid, groen  of  klimaat:  vrijwilligers en dito-organisaties ageren daar wel voor; het volstaat  wat petities te tekenen,  en wat bijdrage of steun, het komt dan wel in orde . . .

Of ze naar binnen gericht zijn (sociale rechtvaardigheid, armoede,...) of naar buiten (derde-wereld hulp enz.)  aanpak/werkwijzen zijn zeer gelijklopend. De principiële slapjanushoudingen vanwege deze bewegingen culmineerden recentelijk in wel kwalijke uitwassen zoals massale shows voor live-aid, en dergelijke waar de brave burger mag gaan ‘dansen en zwaaien voor een betere wereld'. Op zich al een absurditeit op wereldschaal, en waar dan nog eens enkele tonnen dollar of euro versast worden op een  dubieuze wijze en ook nogal verkeerd kunnen terechtkomen -zeg maar mediacircus- althans volgens serieuze bronnen zoals onderzoekster Linda Polman (DE CRISISCARAVAAN,http://www.lindapolman.nl/#/home)

Ook kan de vlugge instap in de "de tijd loopt - karavaan"  in vraag  gesteld worden, zeker als

de inhoud buiten zuiver armoede en ontwikkeling niet uitgebreid  wordt tot andere critische materie zoals klimaat, milieu, inspraak, . . . en het besef dat, na al die jaren ‘bezig zijn', de tijd ook loopt voor onszelf als mens, als maatschappij, als beweging.

Voor de duidelijkheid: wat niets afdoet aan bijvoorbeeld de oprechtheid en de waarde van de inzet en de hulp op zich, het gaat hier alleen om de valse maatschappelijke beeldvorming; het misbruikte imago daarrond, de opgeklopte valse hoop en verwachtingen inzake  ‘duurzaamheid en afdoendheid van doelen, werkwijzen,  en voorgestelde oplossingen'.

[Inzoeming2>

De persoonlijke ervaring was overigens steeds deze: ageren of tussenkomen  tegenover ‘de overheid' of binnen ‘de (eigen) bewegingen' maakt eigenlijk weinig verschil; eigen agenda, geen vat krijgen, geen gehoor, geen zelfbevraging of  zelfkritiek, totale oppervlakkigheid, van arrogantie tot onverschilligheid, vooringenomenheid  en ondemocratisch: geen luisterbereidheid,  afsluiting en afscheping. Grotendeels ‘dezelfde mentaliteit als elders'. M.a.w. de vlag dekt de lading niet, noch bij het  openbare, officiële, noch  bij het andere maatschappelijke gebeuren. Helemaal schijn,  ‘democratie voor de elite' zoals Micheal Parenti het zo goed in zijn  boek verwoord, maar dan datzelfde spel, streken en dwaasheid doorgetrokken tot  op een behoorlijk ‘lager niveau' . . . De huidige sociale structuur is nu eenmaal en helemaal gebaseerd op  ambitie, hebzucht, jaloezie, macht, geld, prestige enz.

[Besef van wat bezig is en waar we voor staan>

Wat hierboven beschreven is, is véél meer dat het topje van de recent actuele financiëel-economische crisis, die op die korte tijd  ~luttele dagen~  wel al zo bekend is. De veel diepere crisis waarin de mensheid nu al decennia lang verkeert, de  oorzaak, het waarom en zelfs de werkelijke betekenis ontgaat buiten de dames en heren van de tafel en van de ‘bewegingen', momenteel  nog steeds het overgrote merendeel van de mensen. De aangerichte schade aan mens en natuur is onoverzichtelijk diep en gigantisch.

In eerste oogopslag aangericht door ‘een minderheid' van leidende figuren, maar die we niet met de vingers moeten wijzen, want het was met volle medeweten en medewerking van een immense intellectuele en uitvoerende en profiterende subtop en een goedkeurend of slapend restant, allemaal even rampzalig.

Wat wij beleven is een algehele  crisis van ‘de beschaving' zonder meer  ~inzover die er ooit was~  een totale bankroet van alle  ‘systemen' en  ismen, ideologieën, inclusief  de zogenaamde ‘godsdiensten'.

Fidel Castro drukte het eens kernachtig uit in een VN-speech eind jaren 90:

"Wij vechten niet alleen voor de rechten van de arme landen, maar ook voor de redding van de ‘eerste wereld'.

Die kan blijkbaar niet instaan voor het voortbestaan van de menselijke soort. Hij is al niet in staat zichzelf te regeren temidden zoveel tegengestelde egoïstische belangen, laat staan leiding te geven aan een democratische wereld die aan allen toekomt. We vechten eigenlijk  ~en dat kan je bijna wiskundig aantonen~  voor het voortbestaan van het leven op aarde."

In diezelfde  periode gaf ook een Poolse schijfster er een poëtische uitdrukking aan in haar gedicht

‘De (20ste)eeuw loopt ten einde':

Hij zou beter zijn dan vorige eeuwen, onze twintigste.

Dat kan hij niet meer waarmaken, zijn jaren zijn geteld, zijn tred is wankel, zijn adem kort.

Er is al te veel gebeurd wat niet had mogen gebeuren, en wat had moeten beginnen, is niet begonnen.

. . .                                                      (Wislawa Szymborska *1923-Polen, nobelprijs litteratuur 1996)

Maar ook gevleugelde woorden maken niet veel indruk, en vooral niet lang.

Het is zoals  een dag van het kind, een dag van het water, een dag van de armoede, een dag van de aarde enz. en tenslotte voor moeder, vader en de secretaresse. Het lijkt zowat op een heilige voor elke dag van het jaar. En dan back to the usual! Want er is werk te doen en de problemen moeten aangepakt en opgelost worden . . .

Slechts weinigen schijnen ten volle te beseffen ‘wat eigenlijk al zo lang aan de gang is'.

Een zeer diepgaande crisis dus, waarbij nooit mag vergeten worden dat alle kritische gebeurtenissen ~klimaat, teloorgang van natuur en milieu, uitsterven van diersoorten, oorlogen, exodussen, armoede, immigratiestromen sociale afbraak, economische crisis~ al lang bij voorbaat voorzien waren en effectief ook voorspeld werden. Achteraf blijkt ‘men'  dan toch nog verrast . . . oei, we hebben er zoveel over geschreven en gevreven, het lijkt toch nog niet te lukken, volgende keer beter, op naar  volgende  aktie of overleg.

[De werkelijke betekenis van dat alles>

Is het voorgaande, hoe plastisch ook uitgedrukt, voldoende om de omvang, diepgang van de crisis te begrijpen? Niet echt, want het blijft nog eerder beschrijvend zonder naar de dieperliggende oorzaken het hoe en waarom te peilen.

Bovenstaande betekent dat er zich een kwestie stelt op niveau van ‘de mens' in zijn algemeenheid, zijn universaliteit: van alle tijden en plaatsen in al zijn doen en laten, maatschappelijk EN persoonlijk - die twee zijn gelijk! De mens is de maat van alle dingen. Er stelt  zich een probleem op het niveau van de mens zelf, een punt dat practisch nooit bekeken of aangekaart wordt.

Het gaat inderdaad om nood aan een ‘radicale verandering'. Maar een radicale omslag van een heel andere aard dan een louter uiterlijke, vormelijke aanpassing, verandering, controles, de ‘radical change' van de McCains/Obamas van ginder of die van de Peeters/Janssens van hier. Niet, alvast niet in de eerste plaats, een verandering binnen een of ander maatschappelijk systeem of stelsel. Maar wel om een totale , radicale verandering binnen de mens zelf. Een  totale andere wijze van leven, denken  doen en gedrag. Het enige dat ook maar een sociale omslag van betekenis kan geven.

[De cirkel>

Er wordt steeds getracht de mens te kneden/(her)vormen via maatschappelijke vormen, normen en wetten. Het is natuurlijk één geheel, de appels én de korf. Het individu is een deel van het collectieve en het collectieve wordt gemaakt door het individu. Wat binnen zit komt naar buiten, werkt mee in het weefsel van de mand. Is er dan geen uitweg, is het een vicieuze cirkel?

Volgend citaat kan alvast hierin wat klaarheid brengen: "The individual is essentially the collective, and society is the creation of the individual. The individual and society are interrelated, are they not? They are not separate. The individual builds the structure of society, and society or environment shapes the individual, Though environment conditions the individual, he can always free himself, break away from his background...The individual is important only in the sense that he has the capacity to free himself from his conditioning and understand reality[*]".(Krishnamurti)

Hiermee is het duidelijk wie  hier de eerste viool speelt, althans zou kunnen en dienen te spelen. Elk  individu kan inzicht verwerven, zich uit de kring bevrijden, verantwoordelijk ‘zijn' en dus dito leven.

En dat is zijn eigen verdomde verantwoordelijkheid, tegenover zichzelf en tegelijk tegenover de wereld: de hele wereld is mijn buur, mijn medemens! Het ene is niet te scheiden van het andere: de wereld tot zichzelf beperken is zelf-verminking, zichzelf ontplooien in inzicht, zelf-kennis en openheid is tevens iedereen vooruithelpen. Als wij een menselijke wereld willen, begint dit bij onszelf. Zit hem daar niet de moeilijkheid? Mensen, leiders, ‘spelen in het veld' niet gehinderd door enige besef van wezenlijke vragen. Het is zeer verleidelijk menselijkheid of een leefbare wereld te verwachten van buitenaf, van een beweging, van de politiek die het dan maar moet doen, van ‘bovenaf' zoniet verwacht men het van nog ‘hogerop' . . . Is het voorgaande dan verwonderlijk?

[Het denken en zijn psychologische component>

Er is een wezenlijk deelaspect aan al het voorafgaande dat steeds buiten beschouwing word gelaten maar dat een cruciale rol speelt in al dat gebeuren. De mens is in staat tot schitterende kennis en wetenschappelijk-technische prestaties. Dat rationele denken, op zich,  is dus zeer okay.

Sinds zijn oorsprong heeft de mens het echter veel moeilijker met relationele aspecten. Ons brein ligt aan de basis van beide, het is de  ‘psychologische component van ons denken' dat ons hierbij parten speelt. Ons relationele denken geschiedt op basis van al onze kennis (rationeel) plus ook met alle rommel van opgeslagen verwondingen, gevoelens, emoties, begeerten, wensen, streven, angsten, opvattingen, geloof, ideologieën - met de ganse inhoud van ons bewustzijn . . .  Onze handelingen, op basis van deze gespletenheid, brengen daarom geen heelheid of heling, maar scheppen onvermijdelijk bijkomende problemen.

Dit alles heeft veel te maken met het mechanisch/automatisch karakter van ons denken.

Qua toepassingen is dat rationele denken vooral gestoeld op kennis, op mechanistisch-repetitieve processen. Daar is ons brein op zijn sterkst. In fundamenteel onderzoek evenwel zal dat mechanische moeten getemperd worden en moet de geest open staan voor het ‘onbekende', veel moeilijker!

En het niet automatisch/mechanistisch/repetitief denken in het relationele/psychologische is blijkbaar nog moeilijker.

Inzake het maatschappelijke zitten we precies in dat relationele. Het maatschappelijke, ons ganse leven, is ‘in relatie staan'. Dat we daarmee in de knoop zitten is dus niet verwonderlijk.

De sociale structuur, zoals bekend helemaal gebaseerd op  ambitie, hebzucht, jaloezie, persoonlijke of collectieve macht, geld, prestige enz. is een product van het denken, van ons denken met psychologische inslag. Het is het aan de individuele mens om daarin inzicht te verkrijgen. Als er sprake is van nood aan fundamentele, wezenlijke en blijvende ‘verandering' dan is dat precies op dit domein, en is aan elk van ons om, door inzicht, zichzelf te veranderen, met per kerende post een weerslag op de maatschappij.

Ziehier dus twee essentiële existentiële aspecten, feiten, waar men slechts individueel mee aan de slag kan, maar waar maatschappelijk en breed algemeen toch meer aandacht voor zou moeten zijn als men zich inzet voor een ‘betere wereld'.

[Mens en maatschappij, de cirkel2>

Het  is wellicht nodig het duale aspect mens(individu) en maatschappij(korf) toch wat verder uit te spitten.

Ongetwijfeld staat  principieel de maatschappij ten dienste van het individu  ~en niet omgekeerd~ er is trouwens geen andere mogelijkheid dan ‘omgang' , om alzo tot ontwikkeling en de hoogste vormen van intelligentie te komen, die alleen kan bloeien in vrijheid.

Het draait helaas meestal anders(om) uit, al van in de vroege geschiedenis. De collectieve wil en actie, die de maatschappij is, weigert of beperkt meestal de vrijheid van het individu. Want de maatschappij is vooral statisch, niet levend organisch zoals de mens. Alzo de ene mens of groep neemt de macht erover, maar dan alsnog is die niet meester over de andere. Het beïnvloed hem wel, maar ‘de individuele mens' is in staat dat te overwinnen. De maatschappij is de uiterlijke, externe uitdrukking van de mens. Het conflict tussen hem en de maatschappij is tevens de uitdrukking van het conflict binnen de mens zelf, het conflict tussen ‘de mens' en ‘de burger'. Een conflict dat blijft bestaan tot de ontwaking van een hogere intelligentie. De staat verkiest de burger, dat is de idiotie van de staat en regeringen. Maar wijzelf meestal ook, want het is gemakkelijker burger te zijn dan mens, efficiëntie en conformiteit doen  de geest afstompen en het menselijke wordt opgeofferd aan het burgerlijke. Een goede burger is niet noodzakelijk een goed mens; een ware mens is alvast wel een correcte burger - ongeacht de toevallige maatschappelijke vorm of omstandigheden, die mens zal nooit anti-sociaal zijn of tegen de (andere) mens gericht.

Er is een sterke tendens naar meer en meer controle over het individu, vorm geven aan zijn denken en gedrag door propaganda, sancties, massa-communicatie, massaal entertainment enz. De individuele mens vraagt zich af wat hij kan doen in een maatschappij die zo zwaar op hem weegt, die hem zo helemaal inkapselt dat hij zich hulpeloos voelt. Geconfronteerd met zoveel verwarring, leugens, moeilijkheden, brutaliteit, miserie rijst de vraag: ‘wat kan ik doen?' Kan dat individu een oorlog verhinderen, armoede, ongelijkheid, onrecht? Manifest niet. Daarom is het ook een verkeerde vraag. De verantwoordelijkheid van het individu is niet tegenover de maatschappij, maar tegenover zichzelf.

Dat is, inzicht verwerven in ‘wat is', binnen en buiten hem, en totale verwerping van al die valse maatschappelijke ‘waarden', werkwijzen en de achterliggende psychologische structuur. Als hij verantwoordelijk is tegenover zichzelf, als mens tussen gelijken, pas dan zal hij  op de maatschappij wegen, niet andersom. Alzo, zonder radicale transformatie van de individuele mens is het maatschappelijke gebeuren een enorme last op de schouders van de mensheid en ‘de burger' ~de slapende mens, deel van een beweging of niet~ de meeloper, de volger, tegelijk ontevreden en meepikker is daaraan een meewerkend, instandhoudend tandwiel.

 [Epiloog>

We staan aan de rand. De  financieel-economische crisis is wellicht slechts een aanloop tot verdere maatschappelijke afbrokkeling of zelfs ineenstorting, om van klimatologische en andere natuurrampen nog te zwijgen. Uit talrijke planeet-docu-reeksen met fijne uiteenzetting van hoe over duizenden/miljoenen jaren alles  als bij wonder onstaan/gegroeid is, leidend tot mooie en leefbare planeet, een parel in het universum, blijkt dat werkelijk alle levensonderhoudende systemen ~lucht, water&zee, oerwoud~ onder druk staan. Zover is het gekomen. Wetenschappers vertellen ons hierbij:

"We moeten niet veranderen om de aarde te redden, die zal zichzelf wel redden, ook al kost dat weer een paar duizend/mio jaren. Het gaat erom alsnog ons zelf te redden."

Zover is het gekomen. Waardoor? In feite door ‘gewoon' aanslepend, oppervlakkig, collectief gedrag.

Dat is de kern van het probleem: ons oeverloos oppervlakkig, kritiekloos, gemakzuchtig gedrag.

Er is persoonlijke domheid genoeg, alsook persoonlijke intelligentie. Maar er is alvast geen ‘maatschappelijke intelligentie', daartoe zijn we niet instaat geweest. Het ziet er naar uit dat dat om een individuele inbreng vraagt ~een fundamentele verandering, een soort intelligentie/spiritualiteit~ van een aard die we niet kunnen opbrengen. Het vraagt een inzet, een aangehouden ernst en oprechtheid, een bestendige invraagstelling, onderzoek, ook van zichzelf, vrij van vooraf vastgelegde opinies en conclusies. Maar we blijven aan de oppervlakte en spelen, technisch en mechanisch, met woorden en ideeën en houden alzo mee het maatschappelijk circus in stand ‘dat we willen veranderen'.

Er is een gebrek aan radicaliteit in inzicht ~radicaliteit kan en mag alleen maar bedachtzaam zijn, zoniet is het gevaarlijke onzin~ en dus een slappe houding en gedrag, niet in staat tot het trekken van een breuklijn. Tenslotte maken we kunstmatige opdelingen in persoonlijk leven, werk, het sociale, het maatschappelijke, het politieke terwijl het één en dezelfde beweging is van binnenin  en het ene  onvermijdelijk doorwerkt in het andere.

Met de verbreding van de crisis is er de roep naar ‘vernieuwing' en nieuwe bewegingen.

Maar als daarnaar gevist wordt  zonder voorafgaande serieuze analyse en begrip van het huidige falen, als alleen vertrokken wordt vanuit hoop en vrome wensen dan komen we er niet, of liever weer niet.

Dan wordt ook gedaan alsof onze decennialange voorgeschiedenis van geen tel en les is. De weg naar de hel is geplaveid met goede bedoelingen, een gevolg van ons psychologisch denken, en een waarheid als koe80, langs die weg zijn we beland waar we nu staan.

[Alternatief?>

"Er is al te veel gebeurd wat niet had mogen gebeuren, en wat had moeten beginnen, is niet begonnen . . ."

Niet in staat om datgene te volbrengen wat moet volbracht worden is de vraag: is er nog een uitkomst, kan het niet met wat minder? Met direct nog méér vragen: misschien zal het lukken onder druk van

maatschappelijke of natuurlijke evenementen, krijgen we nog wel tijd, zijn er alternatieven?

Het lijkt op een vraag naar een soort gezond dieet maar met niet teveel groenten en met toch nog wat smaak. . .

Er is in europa een  al wat oudere maatschappelijk-spirituele stroming, de antroposofie, die een waardevolle uitgangsbasis is  voor de opbouw van maatschappelijke beweging en verandering.

In zijn boek 'De kernpunten van het sociale vraagstuk' beschrijft Rudolf Steiner welke fundamentele krachten er in het sociale leven werkzaam zijn en hoe deze gehanteerd kunnen worden. Het boek werd geschreven in 1919, onmiddellijk na de eerste wereldoorlog, in een tijd van revoluties en grote sociale onrust. Steiner, die tot dan toe voornamelijk bekend was als filosoof en grondlegger van de antroposofie, trok nu de aandacht als voorvechter van sociale vernieuwing. Met grote inzet trachtte hij in woord en geschrift bewustzijn te wekken voor de werkelijke achtergrond van de sociale problematiek.

De stroming steunt verder op een tweetal sociale wetmatigheden en meer quasi wetenschappelijke uitgewerkte  bevindingen.

«Ik vraag u, mijn beste vrienden, kunt u vanuit uw eigen ervaring niet een antwoord geven op de vraag: hoeveel mensen bedenken dat geld slechts een cheque, een aanspraak op menselijke arbeidskracht is, dat geld alleen maar een machtsmiddel is? Hoeveel mensen zien werkelijk in dat zij helemaal niet zouden kunnen bestaan in deze fysieke wereld zonder dat ze aan andere mensen de arbeid te danken hebben die ze voor zichzelf in aanspraak nemen? Een schuld voelen ten opzichte van de gemeenschap waarin men leeft - dat is het begin van de interesse die moet worden verlangd voor een gezonde sociale ordening...» (Rudolf Steiner, 30 november 1918)[*]

Vandaar de ‘De sociale hoofdwet': 

«Het welzijn van een geheel van samenwerkende mensen is des te groter naarmate de enkeling minder aanspraak maakt op het resultaat van zijn prestaties, dat wil zeggen naarmate hij meer daarvan aan zijn medewerkers afstaat en naarmate meer van zijn behoeften niet uit eigen prestaties, doch door de prestaties van de anderen worden bevredigd.»

Daaruit zijn weer enkele andere zeer interessante opvattingen naar voor gekomen

zoals de Driegeleding en het voorstel tot het idee van een Algemeen onvoorwaardelijk Basisinkomen.

De Sociale Driegeleding biedt denkbeelden voor een gezonde maatschappelijke ordening. Kort gezegd: vrijheid geldt uitsluitend op het gebied van het culturele leven (waaronder wetenschappelijk onderzoek en het onderwijs), gelijkheid in het rechtsleven en broederschap/solidariteit in het economische leven.

De drie peilers van een leefgemeenschap ~het persoonlijke, het cultureel-sociale, het economische~ dienen gelijkwaardig te zijn terwijl we wereldwijd in de globale neoliberaale wereld een totale dominantie hebben van het economische over al de rest. Dominantie over de mens, over de natuur, over het recht...alles moet wijken voor het geld, de macht. Wij kennen het ook nog wel vaag en de fransen durven het nog wel eens uitspreken, hun liberté, égalité, fraternité van la république. Maar wat is daar van ingevuld, wat blijft daar van over ? Inhoudsloze wetten en leuzen.

Het voorstel tot basisinkomen tenslotte betekent dat een deel van het inkomen, dat voldoende moet zijn om in de basisbehoeften  van het leven te voorzien, niet door loonwerk moet worden ‘verworven', maar dat dit ‘zomaar', onvoorwaardelijk, ter beschikking wordt gesteld, vanuit de politieke of lokale ‘instantie'. Het betreft dus een gedeeltelijke ontkoppeling van werk en inkomen.

Hierachter steken twee of meer kerngedachten:

- De ongehoorde stijging van de productiviteit laat toe veel meer goederen te maken met veel minder

   mensen, dus ‘volle tewerkstelling' is een mythe, en er is moordende concurrentie niet alleen tussen

   werknemers maar ook onder werkgevers

- Wellicht ook een wezenlijke hervorming inzake (eerlijkere) belastingen. (zoals Tobintaks ook een is)

Het karakteristieke van al dit gedachtegoed is het ‘realistische', gestoeld op feiten en bevindingen en tegelijk een soort  ‘ontmijner', in staat om ademruimte, pauze, leefbaarheid te brengen in een gemeenschap  die momenteel kraakt onder ecomomische druk en sociale spanningen.

Deze stroming is bij ons eerder onbekend (~Steinerschool), maar heeft meer invloed en slagkracht in Duitsland, Zwitserland, ook redelijk in Nederland. Zonder te spreken van een dood spoor, toch bolt ook deze trein niet echt vlot. . .

Is er trouwens momenteel enig ander alternatief?

Natuurlijk betekent dit een geweldige aanpassing en herorientatie van dat middenveld, los van de huidige bekrompen en ingemetstelde posities en  patstellingen, wellicht een regelrecht gevecht met de bonzen. Zijn wij daartoe in staat? Kan de burger, de mens, volwaardig mens worden en zijn verantwoordelijkheid nemen? En, wat betekent ‘de grote beweging' van Porto Alegre en het mondiaal forum?

William LEDENT

13 october 2008

william.ledent@gmail.com

Met dank aan Pala voor brede opvolging van de maatschappelijke problemen, de openheid naar en binding met vele andere stromingen in de andersglobalisering, en hopelijk een aanzet tot een brede dialoog.

[*] J. Krishnamurti "Individual & Society" [KPA-book, ISBN 1-888004-02-9]

Reality = hier ruimer: niet de sociale, waarneembare ‘werkelijkheid', maar de onpeilbare ‘waarheid',

buiten tijd en maat, buiten bereik van ons denken & voorstellingsvermogen:

There is something beyond all time; there is something immeasurable, timeless; but, to find that, to uncover that, you must lay the foundation; and to lay the foundation you must shatter society. I mean by society not the outward structure, not blowing up buildings, not discarding clothes and putting on a sannyasi 's robe or becoming a hermit - that does not break down society. When I talk about society, I mean the psychological structure, the inward structure of our minds, of our brain, the psychological processes of our thinking; those need to be completely destroyed to find out, to create a new mind. You need a new mind because, if you observe what is taking place in the world, you will see more and more that freedom is being denied by the politicians, by progress, by organized religions, by mechanical, technical processes. (Bombay 1962)

[*]  Antroposofie, meer info op:

http://www.werkgemeenschap.nl/drieg1.html

http://www.driegonaal.nl/

http://www.antroposofie.be/

http://www.rudolfsteineracademie.be