PALA de wereld 62 - waar het globaal om draait - 5 november 2008

.

1. Elke maand vijf miljoen stedelingen extra in wereldsteden ontwikkelingslanden

2. Britse klimaatwet goedgekeurd - Groot-Brittannië in koppeloton van landen die CO2-arme economie uitbouwen

VIA PALA

3. Rechten Aziatische arbeidsmigranten moeten beter worden beschermd

4. Leeggeschepte visgronden. Brengt MSC label raad?

5. Zonder Europese militaire bases was oorlog in Irak, Afghanistan of Tsjaad onmogelijk, zeggen vredesactivisten

6. Albanië: niet langer een ‘mislukte\' staat
______________________________________________

.

Elke maand vijf miljoen stedelingen extra in wereldsteden ontwikkelingslanden

.

Nu al woont meer dan de helft van de wereldbevolking in steden. Binnen twintig jaar zal dat aandeel 60 procent bedragen. Vooral de grote steden in ontwikkelingslanden kennen een snelle aangroei met alle sociale en milieugevolgen van dien. Volgens het nieuwste rapport van het in huisvesting en verstedelijking gespecialiseerde VN-agentschap HABITAT komen er elke maand vijf miljoen stedelingen bij in de grote steden van het Zuiden.

Om een dergelijke expansieve groei in goede banen te leiden, zijn enorme middelen nodig die echter meestal ontbreken. De openbare ruimte komt onder druk te staan, het sociale weefsel van een stad kan de toevloed niet verwerken en de milieuproblemen dreigen elke inspanning voor duurzame ontwikkeling te niet te doen. Het voorbije jaar werd pijnlijk duidelijk dat de opwarming van de aarde als gevolg van de klimaatverandering ook de stedelijke bevolking hard treft. Gecombineerd met de fors stijgende prijzen voor basisvoedsel en brandstoffen leidde dat tot rellen. Harmonische stedelijke ontwikkeling is niet mogelijk als de inspanningen voor een goed geplande urbanisatie het laten afweten. Hoe langer hoe meer mensen doen een beroep op gemotoriseerd privévervoer wat de uitstoot van broeikasgassen verhoogt en de stedelijke levensstijl draagt bij tot een enorme toename van de afvalberg. Over het algemeen geldt dat hoe rijker een stad wordt, hoe meer energie wordt verbruikt en hoe meer broeikasgassen worden uitgestoten, al zijn er grote verschillen tussen steden en tussen landen. Een goed uitgebouwd systeem van openbaar vervoer en energievoorziening die vooral put uit hernieuwbare bronnen kunnen de uitstoot van CO2, en de ecologische voetafdruk in het algemeen, gevoelig verminderen. Door de snelle groei van industriële centra in groeilanden zoals China en India is het voor de lokale overheden meestal onbegonnen werk om op deze uitdagingen adequaat in te spelen waardoor de inspanningen op nationaal niveau worden afgezwakt.

De grootste bedreiging voor een harmonische stedelijke ontwikkeling komt echter van de groeiende ongelijkheid tussen rijk en arm binnen steden en tussen steden van een regio. Uit cijfers van het Habitat-rapport blijkt dat economische groei over het algemeen de bestaande ongelijkheid veeleer doet toenemen. De grootste ongelijkheid (uitgedrukt in Gini-coëfficiënt) doet zich voor in de grootsteden van Latijns-Amerika, met Brazilië als absolute koploper. Maar ook Zuid-Afrika en Namibië kennen grote verschillen in stedelijke welvaart ondanks het feit dat de apartheid er al ruim 15 jaar is afgeschaft. De West-Europese steden scoren opvallend veel beter op het vlak van gelijkheid dan de Noord-Amerikaanse. In Afrikaanse steden (over)leeft een meerderheid van de inwoners onder de armoedegrens. Hoe groter de stedelijke ongelijkheid, hoe sterker dat ruimtelijk tot uitdrukking komt en hoe kleiner de kans op sociale mobiliteit en integratie. Dat leidt dan weer tot meer onveiligheid en sociale onrust. Armoedebestrijdingsprogramma\'s blijken veel betere resultaten op te leveren als de verschillen in rijkdom niet te groot zijn. Creatieve oplossingen die zowel rekening houden met duurzaamheid en sociale verwevenheid maken de meeste kans op succes. Goede voorbeelden zijn volgens het Habitat-rapport te vinden van Colombia tot China.  (JVC)

.

Klik voor UN Habitat ‘State of the World's Cities 2008/2009: Harmonious Cities'
_________________

.
Britse klimaatwet goedgekeurd - Groot-Brittannië in koppeloton van landen die CO2-arme economie uitbouwen

.

Vorige week heeft het Britse parlement een klimaatwet goedgekeurd. Die wet verbindt het land ertoe de uitstoot van CO2 te verminderen met tachtig procent tegen 2050. Daarmee belandt Groot-Brittannië helemaal in de spits van landen die een CO2-arme economie willen uitbouwen.
Er zal worden gewerkt met vijfjaarlijkse koolstofbudgetten die de maximale hoeveelheid emissies vastleggen voor het land in die periode. En natuurlijk zal men voor elk jaar bepalen hoeveel het juist mag zijn. Opvallend is dat men ook rekening houdt met de uitstoot van de internationale lucht- en scheepvaart, iets waar de Britse overheid eerst niet van wilde weten.
Er komt een actieplan en een jaarlijkse rapportering aan het parlement. Een Comité Klimaatverandering draagt daarvoor de verantwoordelijkheid.

Friends of the Earth, een grote gangmaker van de nieuwe wet, betreurt dat er geen beperking is op de hoeveelheid emissies die Groot-Brittannië kan afkopen. Die aankoop van ‘schone lucht\' vinden ze namelijk geen goed idee.
David Puttnam, die zetelt in het Britse Hogerhuis, stipt aan dat de regering er veel te weinig in slaagt om voor de noodzakelijke omslag van de energiehuishouding beroep te doen op wat hij een ‘ongebruikte hulpbron\' noemt, namelijk de lokale gemeenschappen.

Nu er binnen de Europese Unie stemmen opgaan om de klimaatambities wat terug te schroeven wegens de financiële crisis, geeft Groot-Brittannië in elk geval een sterk signaal om dat vooral niet te doen. Het land loopt daarmee in de voetsporen van Zweden dat twee jaar geleden besliste olievrij te zijn in 2020. (DB)

.

Websites

.

Klik voor Friends of the Earth Europe

klik voor Artikel People power can beat climate change

Friends of the Earth Vlaanderen

Friends of the Earth Nederland

______________________________________________

.

VIA PALA

advertenties / activiteiten

Dinsdag 11 november 2008, 12.00 uur, Boekenbeurs, lezing en discussie 'Van eiland tot wereld. Appèl voor een menselijke samenleving' met Dirk Barrez, plaats, Antwerpen, Boekenbeurs, Blauwe Zaal

*****

Boekenbeurs-blog van Dirk Barrez. De aandacht in de huidige media voor een boek dat een ‘Appèl voor een menselijke samenleving\' is, zal maar traag groeien. Vandaag beschikken we echter over meer middelen om te communiceren. Naar aanleiding van het verschijnen van het boek schrijft de auteur wekelijk een blogbijdrage op de website van de boekenbeurs. Klik hier voor die blog - klik hier voor meer info over en bestellen van het boek

*****

Op weg naar een sociaalecologische economie 

http://www.transitie.be/ website over de kracht van lokale gemeenschappen om het einde van het olietijdperk voor te bereiden

***** 

Hasselt, Jan Van Criekinge geeft een inleidende cursus 'Afrika, een continent zonder geschiedenis?', vier woensdagavonden in november en december, namelijk op 26/11 en 3, 10 en 17/12, telkens van 19.30 tot 22.30 uur, plaats: Vormingplus Limburg, Cellebroedersstraat 13-15, 3500 Hasselt, klik hier voor info & inschrijving.

*****

Elke dag nieuws uit onze globaliserende wereld op pala.be in de rubriek hotnews

*****

Voor een bezoek aan de online winkel van Global Society met een groeiend aanbod van boeken en DVD\'s - Klik hier

______________________________________________

.

Rechten Aziatische arbeidsmigranten moeten beter worden beschermd

.

In Zuidoost- en Oost-Azië is arbeidsmigratie al jaren een veel voorkomend fenomeen. Miljoenen mannen en vrouwen proberen de armoede en werkloosheid in hun eigen land te ontvluchten door te gaan werken in het buitenland. Vaak worden ze het slachtoffer van uitbuiting en misbruik, zowel in het gastland, maar soms begint het al van bij de rekrutering. Zestien regeringen van Zuidoost-Aziatische landen die veel arbeidsmigratie kennen, hebben samen met UNESCAP, de Economische en Sociale Commissie van de VN voor Azië en de Pacific, en de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) een uitgebreid rapport gepubliceerd om het fenomeen beter in kaart te brengen. De belangrijkste conclusie is dat de fundamentele rechten van de arbeidsmigranten dringend beter moeten worden beschermd. Alle regeringen uit de regio krijgen specifieke aanbevelingen om werk te maken van een betere wetgeving.

Typisch voor Zuidoost-Azië is dat de rekrutering van de arbeiders meestal in handen is van privébedrijven die er goed aan verdienen en zich weinig aantrekken van regels en menselijke waardigheid. Fraude, grove misbruiken en mensenhandel zijn er het gevolg van. In 2003 betaalden potentiële Indonesische arbeidsmigranten in totaal 193,5 miljoen dollar aan rekruteringsbureaus om een job in het buitenland vast te krijgen. Sommige families moesten zich diep in de schulden steken om die bedragen bij elkaar te harken. De overheden beschikken nauwelijks over een efficiënte administratie om het migratieproces te volgen, laat staan eventuele misbruiken te vervolgen. Mensenhandel en corruptie gaan hand in hand.

Een andere aanbeveling heeft te maken met het genderaspect. Steeds meer vrouwen gaan naar het buitenland werken om het karige gezinsinkomen aan te vullen. In Indonesië, de Filipijnen en Sri Lanka ligt het aandeel van vrouwelijke arbeidsmigranten al tussen 62 en 75 procent van de legale jaarlijkse migratiestroom.
Vrouwen hebben specifieke beschermingsmaatregelen nodig, zegt het rapport, omdat ze vaak als huispersoneel in een uiterst kwetsbare positie terechtkomen. Formele arbeidscontracten zijn er onbestaande, minimumlonen en gezondheidszorg ontbreken eveneens en seksueel misbruik is eerder regel dan uitzondering. Extra aandacht moet gaan naar de kinderen van de arbeidsmigranten die een enorme achterstand oplopen in het onderwijs en geen of nauwelijks toegang hebben tot sociale voorzieningen en wettelijke bescherming. (JVC)

.

klik voor IRIN Protection of migrant workers

klik voor het volledige IOM-rapport Situation Report on International Migration in East and South-East Asia

_________________

.

Leeggeschepte visgronden. Brengt MSC-label raad?

.

Dertig miljoen vissers telt de wereld, en de jongste jaren lukt het hen minder makkelijk om het aanbod van vis op peil te houden. De eigenlijke visvangsten nemen qua volume af. Het is de sterk groeiende viskweek die dat gat moet vullen.

Uit de meeste zeeën en oceanen wordt al een paar decennia meer vis gehaald dan ze kunnen verdragen. Een visvangst van bijna honderd miljoen ton, zoals die van 2000, zou het maximum zijn. De opbrengst per persoon kan dus niet anders dan afnemen. We vissen té veel op wel zeventig procent van de visbestanden. Zo denkt alvast de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) van de Verenigde Naties erover.

Een blik op de cijfers van de mondiale visopbrengst leert veel. Want wat blijkt? Alleen de viskweek kan de totale opbrengst op peil houden. De visvangsten zelf zijn over hun hoogtepunt heen. De omslag in de zeevisserij komt er in het midden van de jaren negentig van vorige eeuw. In 1996 en 1997 halen we nog drieënnegentig miljoen ton, in 1998 is dat teruggevallen tot zevenentachtig, een jaar later zelfs tot nog maar
vierentachtig miljoen ton.

De toekomst oogt zo mogelijk nog somberder. Eind 2006 publiceert het wetenschappelijke tijdschrift Science een ophefmakende internationale studie. Een derde van de wereldwijde visscholen is teruggevallen tot minder dan een tiende van wat ze ooit waren op hun hoogtepunt. In klare taal: ze zijn praktisch verdwenen. Maar de slechtste boodschap moet nog volgen. Als we zo voortdoen, raken alle visvoorraden in de loop van de volgende vijftig jaar uitgeput.

Is het kweken van vis dan een valabel alternatief? Als die vissen voor een groot deel worden gevoed met voer dat van het land komt, schieten we daar niet echt mee op. Het is dan wel degelijk een verlies indien de visvangst op zee en oceaan teloor zou gaan.

De oplossing zal moeten komen van een veel strikter en werkelijk visserijbeleid dat duurzame visserij op de allereerste plaats zet. Maar ook de samenleving en de economische wereld kunnen mee een uitweg bieden. Zo is er het MSC-label voor duurzame visserij dat is gestart door WWF. Voorlopig is het nog niet zo succesvol als het meer bekende FSC-label voor duurzame houtwinning. Aan de andere kant, weinigen hadden goed tien jaar geleden verwacht dat het MSC-label nu al zo succesrijk zou zijn.

.

Weblinks

.

klik voor MSC - label voor duurzame visserij

klik voor Web-tv : overbevissing in de Stille Oceaan - een reportage op www.wereldinbeeld.be, educatieve web-tv over globalisering voor het secundair onderwijs en al wie wil weten wat onze wereld overkomt

informatie uit het boek, Koe 80 heeft een probleem. Boer, consument, agro-industrie en grootdistributie  klik voor info en bestellen

Wat is er mis met vis?

_________________

.

Zonder Europese militaire bases was oorlog in Irak, Afghanistan of Tsjaad onmogelijk, zeggen vredesactivisten
.

Met de enorme media-aandacht voor de als ‘historisch\' bestempelde Amerikaanse presidentsverkiezingen overheerst al te vaak het beeld dat alleen de Verenigde Staten verantwoordelijk zouden zijn voor de oorlogsvoering in landen zoals Irak of Afghanistan. Maar ook Europa herbergt een uitgebreide militaire interventiemachine die noodzakelijk was - en nog altijd is - om die oorlogen gaande te houden. Onder de slogan ‘Oorlog vertrekt vanuit Europa\' willen vredesactivisten daarom op 14 en 15 november in heel Europa de militaire interventiestructuur zichtbaar maken en de wereldwijde interventies aanklagen. Het kader waarin Europa bijdraagt aan de oorlogsvoering kan verschillen: het Atlantische militaire bondgenootschap NAVO, de Europese Unie, de Amerikaanse ‘coalition of the willing\', de Verenigde Naties. Ook de doelwitten en de omvang van de operaties variëren sterk: van Irak, Afghanistan, Libanon tot Tsjaad en - als het van de Belgische en Franse regeringen afhangt, kunnen we straks ook Congo aan dat lijstje toevoegen. Het vertrekpunt vormen telkens de militaire bases, maar ook de civiele havens en luchthavens in heel Europa.

In 2003 waren 54.000 in Europa gestationeerde Amerikaanse militairen direct betrokken bij de oorlog in Irak. 320.000 ton oorlogsmateriaal werd verscheept vanuit Europese havens (o.a. Antwerpen). Vijfenzeventig procent van het wapentuig en het militaire materieel dat de VS nodig heeft, passeert ook vandaag nog door Europa. Bovendien werden verschillende Europese luchthavens gebruikt voor de clandestiene uitleveringen van gevangenen.

De EU-lidstaten sturen nu zélf 25.000 troepen naar Afghanistan om er strijd te leveren tegen de Taliban onder NAVO-commando. EU-interventietroepen zijn actief in Tsjaad, de Centraal-Afrikaanse Republiek en binnenkort misschien ook in het oosten van Congo. Dat soort ‘humanitaire\' interventies is al jaren grondig voorbereid. Legers worden omgevormd om in te grijpen ver buiten het eigen grondgebied. "Europa voert oorlog onder de noemers \'humanitaire interventie\' en \'oorlog tegen terrorisme\'", zeggen de vredesactivisten. "Maar verscholen achter deze pr-labels dient de militaire interventiemachine economische kortetermijnbelangen en houdt ze de bestaande wereldorde in stand."

De militaire operaties van de NAVO en de EU worden geleid vanuit militaire hoofdkwartieren in Europa. De ISAF-NAVO-operatie in Afghanistan vanuit Brunssum in Nederland, de EUFOR-operatie van 2006 in Congo vanuit Potsdam in Duitsland, de interventie in Tsjaad vanuit het Franse hoofdkwartier in Mont Valérien. De VS beschikt over een eigen militair commandocentrum (EUCOM) in Stuttgart. Samen vormen ze een enorm logistiek netwerk. Andere bases zorgen voor wereldwijde communicatie en spionage. De grootste luchtmachtbasis in Europa bevindt zich in het Duitse Ramstein. Meer dan tienduizend Amerikaanse soldaten en militair personeel werken er. Het is de centrale plek van waaruit troepen vertrekken naar Azië, Afrika en het Midden-Oosten, zowel voor de VS als voor de NAVO.

Van bij het begin van de oorlog in Irak in 2003 werden overal in Europa geweldloze acties gevoerd. Totnogtoe was er weinig samenwerking tussen de verschillende lokale vredesgroepen. Grensoverschrijdende samenwerking is nodig om de impact te versterken. Een Europese dag van geweldloze actie tegen de militaire interventie-infrastructuur moet daar verandering in brengen. (JVC)

.

Weblinks

.
klik voor War starts from Europe, een campagne die in België door Vredesactie wordt gecoördineerd

klik voor War Resisters' International: internationale campagne ‘War starts from Europe'

Klik voor European Peace Action

Klik voor Global Witness: Resource plunder still driving eastern Congo conflict
________________

.
Albanië: niet langer een ‘mislukte' staat

.

Velen zullen Albanië meteen associëren met een ruïneuze economie, met een straatarme en zelfs een ‘mislukte' staat. Maar verandering blijft altijd mogelijk. De economie doet het niet zo slecht en de armoede is aanzienlijk gedaald, volgens de Wereldbank zelfs met een kwart tussen 2002 en 2005. Er zouden nu nog 18,5 procent van de Albanezen onder de armoedegrens leven. Een belangrijke rol daarin spelen de overdrachten van de Albanese migranten.

Keerzijde van de medaille is dat de ongelijkheid tussen arm en rijk licht is toegenomen. En er is nog meer reden tot bezorgdheid. De economie is niet echt duurzaam te noemen: de invoer is groot, de binnenlandse productie veel te laag en investeringen gaan al te vaak gebukt onder politieke bemoeienissen en belangen. Corruptie blijft wijdverbreid en werkloosheid veel te hoog. En de centrale overheid heeft maar weinig aandacht voor de verderaf gelegen gebieden. In een treurige voormalige fabrieksstad als Elbasan zijn naar schatting tachtig procent van de mensen werkloos. Na de sluiting van het immense staalcomplex kwam er niets voor in de plaats.

Meest hoopgevend is dat er een nieuwe generatie aantreedt van Albanezen die hun land op betere sporen willen zetten. Bij hen is het zelfvertrouwen teruggekeerd dat hun ouders waren kwijtgeraakt.

Hoe interessant ook deze publicatie over Albanië, de Landenreeks moet zich toch eens bezinnen over het uitgavenbeleid. Tal van kleinere landen krijgen een eigen editie, maar voor een land als Mexico - groter en bevolkingsrijker dan alle andere landen van Midden-Amerika samen - blijven we dan zitten met een uitgave van 1999.

.

Uit het nieuwe Albanië Landenboek, auteur Hans van de Veen, 130 p., met foto\'s plus uitvouwbare overzichtskaart
Klik voor meer informatie en bestellen - de landenboeken zijn alfabetisch gerangschikt
______________________________________________

.