DVD HET GEZICHT VAN DE HONGER
volledige teksten

klik hier voor info. en bestellen van deze DVD

lengte 42'

start op 03'00"

TWEE MESTKEVERS

DROOGTESHOTS

SVO
EINDE DROOG SEIZOEN

WATERPUT

COMMENTAAR
04'00"
Wie wil weten waarom honger en armoede zo hard toeslaan in Afrika kan best enkele weken gaan leven in een van de talrijke dorpen.

AWA DIOP (terwijl ze water draagt)
04'19"
Vroeg in de morgen
gaan wij vrouwen water halen

en koken we het water,

dan brengen we de kleine dieren
weg om te grazen.

We wassen de kinderen en pas
daarna kunnen we naar het veld.

Als we terugkeren van het veld
stamp je de gierst

om het eten klaar te maken.
Dan was ik mij en rust wat uit.

MAYARAM 1
04'56"
Mijn man is overleden.
Hij stierf vijftien jaar geleden.

We verkeren dus al heel lang in
een moeilijke levenssituatie.

COMMENTAAR
05'10"
De schoondochter van Mayaram plukt wat groen. Het is begin juli, de eerste regen is gevallen. Op de kurkdroge velden groeit meteen wat onkruid of gras, een welkome aanvulling bij het magere eten.

AWA DIOP 1
05'22"
Hier pluk ik de mboum blaadjes om ze
tussen het eten te mengen.

In ons dorp doet iedereen dat.

MAYARAM 2+3 & BEELD GEITEN
05'30"
Onze oogst van vorig jaar
was niet goed.

We hadden maar een voorraad
voor één maand.

Met het geld dat mjn zoons opsturen
kunnen we weer verder,

één of twee maanden.

COMMENTAAR
05'48"
Als er geen geld is, wordt er soms geleend bij familie of buren. Maar dat lukt niet altijd.

MAYARAM 4
05'55"
Wanneer niemand ons geld wil lenen,
verkopen we één van onze dieren.

Dat was ook zo toen we
ons paard moesten verkopen.

We hadden geen geld en de zoon die zou
gaan werken was ziek gevallen.

COMMENTAAR
06'12"
Maar zonder geld en bijna zonder eten, dat vraag nog meer creativiteit.

AWA DIOP 2+3+4
06'17"
Dit is veevoer (beesteneten) wat ik ga
mengen met de aardnoten, dat eten we.

- is dat niet slecht voor de gezondheid
van de kinderen?

Natuurlijk, maar wij hebben niets beter.

De kinderen krijgen er diarree en
buikkrampen van.

MAYARAM 6 - OFF OP EETSCENE
07'23"
Jonge kinderen verdragen zulk voedsel
maar slecht of zelfs niet.

Dat is zelfs zo bij volwassenen.
In het regenseizoen gebeurt het

dat zelfs ik weinig eet want anders krijg
ik buikkrampen en pijn aan het hart.

Soms eet ik wel twee dagen niet omdat
ik dat voedsel (die kost) niet binnen krijg.

VROUWEN MET MEST

COMMENTAAR
07'56"
Bij de buren dragen twee vrouwen mest binnen. Alles van waarde wordt gebruikt. //
We lopen mee en maken kennis met het familiehoofd, Seydou Dème en met zijn vrouw (Diary).

SEYDOU DEME 3
08'13"
Hier stond een vat lampenolie,
de tapkraan was aan deze kant.

(8") daarnaast bevond zich een
vat aardnotenolie.

(12") Daar had ik goederen gestapeld,
suiker, in klontjes en los.

Ik had ook rijst en daar
(22") stapelde ik dozen zeep.

(26") In het armoedige regenseizoen
verkocht ik ook graan.

(30") Hier was een kleine deur
die ik afsloot.

(35") Op de toog stonden er kookpotten,
bokalen en touwen te koop.

(42")  En ik had een vitrine met eau de cologne
en andere schoonheidsproducten.

(49") Daar was een touw gespannen en
daarover hingen stoffen te koop.

SEYDOU DEME 4 BIJ HOOPJE PLANKEN
09'14"
Dit jaar heb ik
mijn winkeltoog weggenomen

want de muur van de winkel
begon in te storten.

KINDEREN EN EZEL

SEYDOU 1
09'30"
Ik gaf krediet aan mijn klanten.

Door de droogte konden ze
niet terugbetalen.

Toen ook de volgende oogst mislukte,
vroegen ze toch nog krediet.

Ik kon niet weigeren hen
opnieuw te lenen.

COMMENTAAR
09'55"
Nooit zag Seydou zijn geld. De droogte van de jaren zeventig maakte zijn eens zo bloeiende zaak kapot en het ging van kwaad naar erger.

SEYDOU 2
10'03"
Als familiehoofd gebruikte ik de kudde
koeien om af en toe een dier te verkopen

om de familie aan voedsel te helpen.
Vorig jaar is het laatste verkocht.

COMMENTAAR
10'14"
Zowat alles wat verkoopbaar was, is intussen verkocht. Dat is nu dubbel erg want de oogsten van vorig jaar raken op. De zoon, Amadou, vertelt ons zijn geheim.

AMADOU DEME 4 AAN GRAANSCHUUR
10'26"
Dit is mijn schuur, hier bergen wij
onze gierstvoorraad.

Daaruit nemen wij ons eten naargelang
we het nodig hebben.

AMADOU 5

Mijn voorraad gierst is volledig op.

Wie met een ezel moet werken, oogst minder
en dus was mijn schuur maar tot hier gevuld.

Ik zit nu al tien dagen
door mijn voorraad heen.

PLOEGEN MET AMADOU / ZEE EN STRAND / VISMARKT

COMMENTAAR
11'15"
Het strand, vlak bij de Senegalese hoofdstad Dakar. Trefplaats en marktplaats van de vissers. //
11'28" Hier hebben we een afspraak met een andere inwoner van ons dorp Boulidiama, Saliou Gueye.

SALIOU GUEYE 1
11'34"
Als u me hier in Dakar ziet
is dat omdat ik al twee jaar

als dagloner werk in een
loodgietersbedrijf.

(10") Wanneer daar geen werk is,
kom ik naar het strand.

Ik tracht hier wat bij te verdienen
om mijn familie van eten te voorzien.

(23")
Want als je niets doet, komt het zover
dat je de familie niet langer kan voeden

en dat je geen geld meer hebt voor
andere noodzakelijke uitgaven.

SALIOU 2
12'15"
Als je de vissers helpt om hun vangst
aan land te brengen,

betalen ze u met vissen.

Die vis verkoop ik en
dat is wat ik verdien.

SALIOU 4
12'35"
Dat ik hier in Dakar ben stoort het werk
thuis niet. Daar werken de kinderen

voort terwijl ik hier iets zoek
om ons eten te betalen.

SALIOU 5

Vrijdag viel de eerste regen in Boulidiama,
zaterdag heb ik al wat aardnoten geplant.

PLOEGBEELDEN IN DORP

SALIOU 17+18 KOMT THUIS MET ZAK RIJST
13'16"
Dit is goede rijst. Ik kom van Dakar en
heb hem net gekocht in de stad (Diourbel)

Hij is werkelijk heel lekker, deze
soort is beter om te eten.

BEELD FAMILIE GUEYE AAN HET ETEN

COMMENTAAR
13'31"
Bij het begin van het regenseizoen is iedereen nodig op het veld, een zeldzame gelegenheid om bijna de hele familie thuis te vinden, van oud tot jong.

MBAYE GUEYE GEEFT ETEN AAN DE GEITEN

COMMENTAAR
13'45"
Mbaye is de zeventienjarige zoon van Saliou, hij sukkelt wat met een wankele gezondheid maar geld voor verzorging is er niet.  //
13'55" Hoe dat komt vertelt zijn moeder.

DIATOU DIONE 2
13'58"
Wij hebben problemen. Al drie jaar
moeten we eten kopen om rond te komen.

Als je geen aardnoten hebt verbouwd,
moet je gierst verkopen om

geld te hebben voor andere inkopen.
Maar de gierst is ons basisvoedsel.

Als je dat moet verkopen
krijg je moeilijkheden.

Door geen aardnoten te verbouwen,
hebben we problemen.

COMMENTAAR
14'30"
Dit jaar zal het hopelijk beter gaan. De familie (Gueye) plant in elk geval aardnoten.

SALIOU 6
14'35"
Wij landbouwers, wij weten dat
als god wil dat de regen valt,

dan nemen we onze aardnoten,
we planten ze en na de oogst

pellen we een deel
om op te eten

en een deel verkopen we om
te kopen wat we nodig hebben.

SALIOU 8
15'05"
De prijs voor de aardnoten is slecht.
Vroeger kregen we 22,5 cent per kilo.

Nu is het gedaald tot 21 cent.
Vroeger kregen we dus meer.

Er zijn nog boeren die wachten
op het geld voor hun vorige oogst.

Aan sommigen is zelfs gevraagd
om hun aardnoten terug te komen halen.

SALIOU 9

Ik heb gehoord dat men de prijs zelfs
wil laten zakken tot 16 cent per kilo.

COMMENTAAR
15'44"
In feite is hun inkomen nog veel erger ingekrompen. Want, onder andere door een devaluatie van maar liefst vijftig procent, zijn ingevoerde producten veel duurder geworden.

SALIOU 11
15'54"
Wie vroeger aardnoten verkocht, had geld
genoeg om het nodige te kunnen kopen.

Nu zijn de goederen zo duur
dat de opbrengst van de aardnoten

niet volstaat om alle behoeften
te dekken.

ZANDIGE GROND IN HANDEN

SALIOU 21
16'30"
Deze grond is uitgeput.

Vroeger, toen deze grond
nog vruchtbaar was,
kon je hier meer dan één ton
aardnoten oogsten op één hectare.

Nu kan je op éne hectare geen
vijfhonderd kilo meer oogsten.

COMMENTAAR OP ONTLUIKENDE AARDNOTEN
17'00"
Voor een goed verstaander, de uitputting van de grond heeft hun inkomen nogmaals gehalveerd. Deze families zitten in een spiraal van voortdurende verarming .

DIATOU DIONE 3
17'09"
Als je niet naar Dakar kan gaan om
geld bij te verdienen,

en als je dochter niet kan gaan,
dan zorgt dat voor problemen.

Als je ook geen geit kan verkopen,
moet je geld lenen en dat is moeilijk,

dan zit je echt in nesten (in een penibele situatie).

DOCHTER STAMPT VOEDSEL

DIONE 1
17'27"
Mijn dochter Khady was in Dakar
maar is nu al drie maanden terug

en niet meer teruggegaan.
Ze is veertien jaar oud.

KHADY 2+3+4
17'40"
In Dakar is het leven beter want
je verdient er makkelijker geld.

Nu verblijf ik hier, ik weet niet
wanneer ik terug ga.

Ik ga zeker terug.

Als alles goed gaat, blijf ik hier
tot op het einde van het regenseizoen.

Wanneer ik volwassen ben, kies
ik niet voor Dakar.

Dan blijf ik liever bij mijn vader.

BEELD ONDERGAANDE ZON

COMMENTAAR
18'20"
Maar dat zal zeker niet gaan. Meisjes belanden bij de familie van hun man. Ook voor Khady is het bijna zover. Op een avond is er belangstellend bezoek. //
18'35" Onder bemiddeling van de dorpsoudsten komt het vlug tot zaken. Voor nog geen honderd euro wordt Khady uitgehuwelijkt. Later, als het huwelijk echt een feit is, moet er nog meer geld op tafel komen. //
Met koffie en kolanoten wordt de overeenkomst bezegeld. Het leven gaat snel in de dorpen.

MAANBEELD

TOERISTEN OP STRAND

COMMENTAAR
19'12"
Intussen, aan de Senegalese kust, de vele toeristen maken er het beste van.

KINDEREN SPELEN OP ERF SEYDOU

COMMENTAAR
20'37"
De volgende dag, op het erf van de oude winkelier, de spelende kinderen van de schoondochter.

DJENABA DIALLO 4
20'46"
Ik heb eens een tweeling gehad
die te vroeg geboren is.

Eén van de twee is overleden.

Ook mijn oudste zoon heb ik gekregen
na amper zeven maanden zwangerschap.

Hij is eveneens gestorven.

En ik heb een dochter gehad
die is gestorven.

Dat zijn dus drie zwangerschappen
met noodlottige afloop.

DJENABA DIALLO 5
21'17"
In het regenseizoen is er veel malaria.

Het kind dat u net heeft gezien heeft
eens een malaria-aanval gehad.

Ik bracht hem naar de hoofdweg en
vandaar naar het kliniekje.

Je zag enkel nog
het wit van zijn ogen,

ik was bang dat hij
zijn zicht zou verliezen.

Na verzorging werd hij beter.

Maar de gezondheid van de kinderen
is dus heel kwetsbaar in die periode.

FAMILIE WERKT OP HET VELD

DJENABA DIALLO 2+3
22'06"
Het werk op het veld is hard,
werken in de volle zon is uitputtend.

Het is normaal dat een vrouw
dit doet,

er is trouwens enkel maar mijn man
en ik om dit werk te doen.

EZEL, VADER EN KINDEREN

AMADOU DEME 1+2+3
22'21"
Ja, ik ben in vorm.

Ik merk wel dat
mijn ezel niet meer kan.
22'30"
De kinderen, die kunnen wel
nog verder werken.

EZELSKOERS

MET EZELSKAR NAAR DE STAD

COMMENTAAR
22'56"
Altijd maar moeten kiezen, bijvoorbeeld tussen morgen nog te eten hebben en nu geneeskundige verzorging genieten. De vrouw van onze oude (voormalige?) winkelier kiest toch maar verzorging.

DIARY 1
23'09"
Ik ga me bij de zusters in Diourbel
laten verzorgen.

Deze gierst ga ik verkopen om met dat
geld mijn verzorging te kunnen betalen.

OP DE MARKT

DIARY 2
23'44"
Ik geef u negentien cent per kilo.
- Neen, ik wil er twintig.

Goed dan, twintig cent.

IN HET KLINIEKJE

DIARY 3
24'30"
Morgenvroeg moet ik hiermee
de wonde reinigen

en er daarna deze zalf op smeren.

De volgende keer moet ik deze formulieren
meebrengen en nog eens 75 cent.

AFHALEN PAARD

MAMADOU DIALLO 1
24'42"
Goeiedag.
-goeiedag

Hoe gaat het?
-hoe gaat het?

Ben je niet ziek?
-Neen, het gaat.

Godzijdank alles goed.
-godzijdank alles goed.

COMMENTAAR
25'07"
Mamadou, de zieke zoon van Mayaram is thuis. Ook voor hem dringt de tijd. Wie nu niet snel de gierstvelden bewerkt en opkuist, zal maar weinig oogsten.

MAMADOU DIALLO 8
25'22"
Ik ben vandaag een paard en
werktuig gaan huren.

Ik had een paard maar dat
heb ik moeten verkopen.

Een deel van dat geld was nodig
om eten voor de familie te kopen,

een ander deel heeft gediend om
mijn medische zorgen te betalen.

MAMADOU DIALLO 9
25'50"
Voor deze ochtend, van acht tot
dertien uur, betaal ik 2,23 euro.

Een hele dag kost 3,72 euro.

COMMENTAAR
26'03"
Dat is veel geld en kwaliteit krijg je er niet voor. De ploeg staat meer stil dan ze rijdt.

COMMENTAAR
26'12"
Voor wie maar moeilijk kan geloven dat hier zoveel kinderen sterven. Ook het gezin van Mamadou kreeg al zijn deel van de miserie. Zijn vrouw vertelt.

ASTOU SOW 1+3+2
26'20"
Ik heb zes kinderen gehad
waarvan er twee gestorven zijn,

een jongen en een meisje.

Het jongetje had schuim in de mond,
de ledematen beefden.

We brachten hem naar het kliniekje, hij
kreeg drie inspuitingen en bewoog niet meer.

We trokken er mee naar een traditionele
genezer in Patar die een drankje gaf.

Dan ging het naar nog een andere
traditionele genezer.

Die dacht dat het kind zou sterven en
schreef een medicijn voor.

De jongen zoog terug aan de borst wat
hij tijdens heel zijn ziekte niet had gedaan.

Dat was ‘s avonds maar vroeg in de
ochtend is hij toch gestorven.

TWEE BROERS DIALLO OP HET VELD

COMMENTAAR
27'27" of 27'35"
De broer van Mamadou is terug. Hij heeft gewerkt in het noorden van Senegal maar veel heeft het niet opgebracht.

SEYDOU DIALLO 1
27'41"
Ik had 37 euro bij mekaar geraapt
maar ik ben alles kwijtgespeeld,

samen met mijn portefeuille.

SEYDOU DIALLO 2
28'00"
Dus ik heb niets verdiend.

Anders zou ik nu materieel kunnen huren
om nog meer gierst in te zaaien.

BIDDENDE MAMADOU

SEYDOU DIALLO 3
28'22"
Zelfs na wel twintig dagen zonder regen
blijft deze grond toch nog vochtig.

De harde grond kan je nu niet bewerken
want het regent al twaalf dagen niet.

BIDDENDE MAMADOU

MAMADOU DIALLO 11
28'53"
Ik heb gewerkt in Senchim,
een chemische fabriek.

De chemische producten maakten me
ziek en ik moest naar het hospitaal.

Het ging om herbiciden,
malathion en granox.

Na onderzoek zei men mij dat die
producten mij ziek hadden gemaakt.

Men heeft me dan geneesmiddelen
voorgeschreven.

MAMADOU DIALLO 13  (OFF op beeld geneesmiddelen)

Die hebben me ruim
zeven euro gekost.

MAMADOU DIALLO 12

Van de witte pillen moet ik
er twee per dag nemen,

en één rode ijzerpil per dag.

WORSTELWEDSTRIJD

COMMENTAAR
29'55"
Het is zondag. Zoals zo velen is Mamadou op zoek gegaan naar een plaats waar de grote worstelwedstrijd te bekijken valt, bij kennissen in de stad.

BEELD WORSTELWEDSTRIJD / EEN WORSTELAAR VALT NEER

COMMENTAAR
30'15"
Ook vandaag is hij bij de verliezers, hij heeft gewed maar... op de verkeerde.

PRIKKELDRAADSCENE

MAN BIJ DE BOOM
Wij hakken de takken van deze boom
om er een omheining van te maken.

COMMENTAAR
30'46"
Het valt moeilijk te geloven maar nog altijd spreken de mensen hier over een bos, (wat het tot veertig jaar geleden ook was, vol jakhalzen zelfs en andere wilde dieren).

MAYARAM 10
30'54"
Ik heb nog nooit
een khad boom zien planten.

MAYARAM 8

Het is heel moeilijk om vandaag
aan hout te geraken,

tenzij de wind een boom teistert
of doet omwaaien,

dan hebben we geluk.

MAYARAM 9

In onze kindertijd was het woud
veel dichter.

Er waren grote en kleine bomen,
je kon echt niet ver zien.

Wanneer je op een kleine plek
twee of vijf kilo zaaide,

dan had je wel honderden kilo
opbrengst, zelfs nog veel meer.

En je moest daarvoor enkel de
grond open harken

waarna anderen er de
graantjes ingooiden.

Onze ouders hadden een beter leven,
ze moesten niet zo hard werken.

Dat was een periode van grote welvaart.

FAMILIE MAYARAM OP HET VELD AAN HET WIEDEN

MAYARAM 11
31'50"
Ik wied het onkruid.

Als het terug regent, dan kan
de gierst goed opschieten

MAYARAM 12

Wanneer de planten te dicht
bij mekaar staan,

kunnen ze niet goed groeien,
daarom dunnen we ze uit.

MAYARAM 13
32'13"
De gierst wordt zo hoog
als mijn hark lang is.

SVO
DRIE MAANDEN LATER
EINDE REGENSEIZOEN

MAYARAM 15
32'52"
Zie je wel, ik had je verteld
dat de gierst zo hoog zou groeien

dat je hem beneden moet kappen
zodat hij valt en je aan de aar kan.

MAMADOU DIALLO OOGST GIERST

COMMENTAAR
33'08"
De zoon van Mayaram, Mamadou, voelt zich gezond. Hij is al flink aan het oogsten.

MAMADOU DIALLO 14 (OFF op oogsten gierst)
33'13"
Deze oogst zal beter zijn
dan vorig jaar

want toen had ik maar genoeg
voor twee maanden.

Nu zal de oogst goed zijn voor
vijf of zes maanden eten.

MAMADOU DIALLO 16
33'32"
Na de oogst
moet ik vertrekken.

Het is beter om werk te
zoeken voor ons graan op is.

SEYDOU DEME OOGST GIERST

COMMENTAAR
33'45"
Op het veld ernaast vinden we Seydou terug, de oude winkelier. Ook hij haalt de oogst binnen.

SEYDOU DEME 5 + 6
33'53"
Dit jaar heeft het goed geregend.
Toch zal ik niet genoeg hebben

voor het hele jaar omdat ik
onvoldoende aardnoten heb geplant.

Als ik kleding wil kopen,
zal ik gierst moeten verkopen.

Zo zal ik maar genoeg eten hebben
voor acht, hoogstens tien maanden.

DE INGESTORTE MUUR

COMMENTAAR
34'12"
De oogst valt dan wel mee, er is altijd wel een tegenslag. Het vijftig jaar oude woonhuis heeft het regenseizoen maar slecht overleefd.

SEYDOU DEME 7
34'22"
Toen de muur instortte,
was ik in huis.

Mijn vrouw riep:
de muur gaat vallen.

Er waren twee bedden.
Eén bed sleurden we buiten.

Toen scheurde de muur open
en tien minuten later stortte hij in.

HET ERF VAN SALIOU GUEYE IN HET GROEN

NDONGO EET BONEN

COMMENTAAR
34'54"
Op het erf van Saliou Gueye eet Ndongo zijn buikje rond met de nieuw geoogste bonen. Maar ook hier is niet alleen goed nieuws te rapen.

SALIOU GUEYE
35'02"
Mijn zoon Mbaye was al lang ziek.
Ik bracht hem naar de dokter.

Normaal moest hij geopereerd worden.
Maar de dokter vond hem te zwak.

En hij schreef geneesmiddelen voor
om hem sterker te maken.

Ik heb geneesmiddelen gekocht
voor wel zestig euro.

Daarna had ik geen geld meer
om er nog te kopen.

Mbaye is dan naar huis gekomen.

Wanneer de ziekte hem terug overviel,
is het heel snel gegaan.

Vorige week was hij ‘s avonds
aan het praten bij een buur,

hij is ziek teruggekeerd.
Hij is gaan slapen,

de ziekte heeft hem meteen getreffen (had hem meteen in de greep)
en hij is snel gestorven.

Hij heeft geen tijd gehad
om te lijden.

VISSERS OP ZEE

COMMENTAAR
36'06"
Voor de Senegalese vissers is het leven de jongste jaren ook al geen pretje meer. Buitenlandse vissers scheppen de zee zowat leeg.

ALIOU SALL
Centrum voor visserijtechnologie
36'12"
De visvangst door de Nederlanders
voor onze kust is nefast voor ons.

We bekritiseren al langer de Europese
visvangst, maar dit is nog erger.

Want zij jagen op oppervlaktevissen
en dat is ons voedsel.

Voor onze voeding is dit heel slecht.

Die vis wordt vermarkt door bedrijven
en niet door de traditionele vissersvrouwen.

Dus op cultureel vlak is dit verkeerd
want er is voortdurende uitstoting

van de vrouwen uit de vishandel.

Op economisch vlak is het nefast
want er gebeurt dumping:

er wordt te veel vis op onze markten
gebracht aan te lage prijzen,

en dat is concurrentie voor de
traditionele vissers

die minder en minder vis vangen.

Een visser vertrekt nu
voor minstens één week.

Vroeger ging hij een halve dag
of hoogstens een hele dag.

Hij doet dat niet omdat hij graag
zijn gezondheid schaadt.

Hij doet dat omdat de
situatie zo verslechterd is.

Er is geen vis meer en hij lost
dat op door meer tijd op zee te zijn.

BEELD DIOURBEL

COMMENTAAR
37'37"
Terug aan land, het binnenland van Senegal.
De regionale directeur van het landbouwministerie vat kernachtig de wensen samen van de moderne Senegalees.

MASSATA NIANG
Regionaal Landbouwministerie

37'48"
Wat willen wij vandaag?
Ik wil eten, goed eten,

mij goed kleden, een auto hebben,
een mooie villa,

elektriciteit en lopend water,

allemaal zaken waaraan mijn vader
geen behoefte had.

En dan blijft er die grote vraag:

Ben ik daarmee gelukkiger dan
mijn vader dertig jaar geleden?

BROODSTALLETJE

COMMENTAAR
38'14"
Senegalezen eten Frans brood, zeker in de stad, zelfs al moet al dat graan worden ingevoerd want tarwe kan hier niet groeien, zelfs al is het niet zo voedzaam, zelfs al is het een duur luxe product.

BROODVERKOOPSTER
38'26"
Gierst is gezonder en
je kan er meer van eten

dan van brood
want het is goedkoper.

In plaats van vijf broden te kopen,
kopen de mensen er nu maar drie

want brood is duur geworden.

BROODSTALLETJE

COMMENTAAR
38'54"
De oplossing is natuurlijk dat Senegalezen geen ingevoerde tarwe of rijst zouden eten maar hun eigen voedsel verbouwen en eten en op die manier ook de vele boeren van Senegal een beter inkomen zouden bezorgen.

MASSATA NIANG
Regionaal Landbouwministerie

39'05"
- En dan gaan de Senegalezen
aan de Fransen zeggen:

u mag uw graan houden,
wij gaan onze gierst opeten?

Dat is onze wens,
en niet alleen voor het graan,

dat wij alles vervangen wat
vervangbaar is

en eten wat we zelf voortbrengen.

REGERINGSGEBOUW DAKAR

COMMENTAAR
39'25"
Eetgewoonten verander je niet makkelijk. Maar toch, waarom gebeurt de eigen landbouw niet meer gesteund? We zoeken enkele Senegalese ministers op om dat te vragen.

AWA MARIE COLLE SECK
Minister van Volksgezondheid
39'36"
De regels van de Wereldhandelsorganisatie
maken bescherming van onze landbouw moeilijk,

maar ze staan wel subsidiëring toe.

Officieel beschermen de rijke landen
hun landbouw niet, ze steunen hem.

Wij zijn arm en kunnen moeilijk
onze landbouw subsidiëren

zodat onze kostprijs altijd hoger zal zijn.

PAPE DIOUF
Minister van Landbouw
39'58"
Ofwel helpen we onze landbouwers en
dan kunnen we concurreren,

ofwel staat men ons toe om die
producten die gesubsidieerd zijn

niet toe te laten onze niet gesubsidieerde
producten te komen beconcurreren.

Dat zijn de twee problemen die wij gaan
voorleggen aan de Wereldhandelsorganisatie.

BEELD WERELDBANK

COMMENTAAR
40'18"
Landbouw en vrije handel zijn niet altijd de beste vrienden, dat besef groeit eindelijk heel langzaam bij de Wereldbank die officieel de strijd voert tegen de armoede in de wereld.

EL HADJ ADAMA TOURé
Wereldbank
40'30"
Inderdaad, voor zulke levensbelangrijke
producten als voedsel

is er reden tot nadenken over de
vrijmaking van de markten.

PAPE DIOUF
Minister van Landbouw
40'40"
De beste armoedebestrijding hier
is dat onze boeren mogen produceren

wat ze consumeren, daar kan de
Wereldbank toch niet tegen zijn?

BEELD ROOIEN AARDNOTEN

COMMENTAAR
40'55"
Het is afwachten of de landbouwers van Afrika echt meer aandacht zullen krijgen van hun regeringen en van internationale instellingen als de Wereldbank of het Internationaal Monetair Fonds.
Intussen heeft Saliou beslist om de aardnoten te rooien.

SALIOU GUEYE 24
41'12"
Dit jaar heeft het echt goed geregend.

De oogst van de aardnoten
was zo goed als mogelijk.

SALIOU GUEYE 26
41'25"
Wij verkopen de aardnoten
aan de regering.

Tot vorig jaar kregen we
21 cent per kilo.

Dit jaar is de prijs vastgelegd
op maar 18 cent per kilo.

AARDNOTENBERGEN IN DAKAR

COMMENTAAR
42'00"
De aardnotenteelt is ontzettend belangrijk, zowat de helft van alle Senegalezen is er afhankelijk van.
Jammer genoeg valt er steeds minder mee te verdienen. Prijsdalingen, uitgeputte gronden, slechte zaden, gebrek aan meststoffen,  dat alles maakt dat het inkomen van de boeren is gekelderd. //

42'20" En het Internationaal Monetair Fonds moedigt de Senegalese regering zeker niet aan om de prijs voor de boeren te subsidiëren.

KOFFI YAO
Internationaal Monetair Fonds
42'29"
De vraag die zich stelt, is:
hoe gaat u het verschil financieren?

Als dat mogelijk (als dat kan),
dan heeft het IMF geen bezwaar.

OLIEFABRIEK

COMMENTAAR
42'42"
Het is wel duidelijk dat het IMF niet vindt dat Senegal rijk genoeg is om zijn boeren te subsidiëren.
Blijft de vraag, hoe komt het toch dat de markt voor arachide-olie in mekaar is gezakt?

HABIB MBAYE
Algemeen Directeur SONACOS

42'54"
Aardnotenolie is duur,
het is een luxe product geworden.

De consumptie van aardnotenolie
daalt door de concurrentie

van soja-olie, palmolie,
koolzaadolie en zonnebloemolie.

Wat we wel kunnen doen is
aardnoten als voedsel te verwerken.

Want er bestaat niet alleen een
interessante Europese exportmarkt,

daar is ook een Afrikaanse markt voor.

COMMENTAAR
43'33"
Maar dat is verre toekomst. En men blijft afhankelijk van één product, de aardnoot, zelfs al is daar nog wat anders mee aan te vangen zoals zeep maken. De minister van landbouw denkt nog aan andere oplossingen.

PAPE DIOUF
Minister van Landbouw
43'47"
We zijn aan het overwegen om de
landbouw te helpen zich te diversifiëren.

Omdat het regenseizoen heel kort is,
moet men snel te werk gaan

om mais te planten, sorghum,
aardnoten, katoen.

Daar heb je materieel voor nodig.
Omdat dat ontbreekt in de landbouw

discussieer ik nu met de president over
een groot uitrustingsprogramma

KINDERKOERS

COMMENTAAR
44'14"
Opnieuw, het is afwachten voor de Senegalese boeren of daar ook echt iets van komt. //
Maar intussen wil van alle kinderen maar één nog boer worden. (Dubbeljammer dat er amper ander werk is.)

SENEGALESE KINDEREN OVER HUN TOEKOMST
44'23"
-Wie wil er boer worden?
Ik wil boer worden.

NDONGO GUEYE 3
44'28"
Wie aardnoten of gierst verbouwt,
die heeft niet veel.

AWA DEME 1
44'33"
Wanneer ik groot ben, wil ik
onderwijzeres worden of vroedvrouw.

KINDEREN 1
44'46"
- En wat wil je dan wel worden?
Ik wil president worden.

NDONGO GUEYE 1
44'51"
Ik wil onderwijzer worden.

AWA DEME 2
44'53"
Ik verkies in de stad te leven.

KOFFI YAO
Internationaal Monetair Fonds
44'56"
Heel dikwijls
wordt men pessimist

omdat men op korte termijn denkt.
Ik zeg u:

Ik geef u rendez-vous
over vijf eeuwen.

BEELD ARMOEDIGE MAALTIJD

KOFFI YAO
Internationaal Monetair Fonds

- Maar dat kan men toch niet antwoorden
aan zij die sterven van honger?

(stilte)

Neen, dat kan men niet zeggen.

AFTITELING

reportage : Dirk Barrez
beeld : Jan Van Bilsen
geluid : Louis Pasteur
premontage : Jan Van Bilsen
montage & mixage : Gert Van den Cruijce
research en extra beeld : Koen Geurts
vertalingen : Ibrahima N'Diaye

ITP

met medewerking van
Vredeseilanden en Bevrijde Wereld

met steun van DGIS in het kader van het Belgische Overlevingsfonds